lồi cầu
Định nghĩa
- Danh từ:
- (Giải phẫu học) Phần xương nhô lên hình tròn hoặc bầu dục ở đầu xương, có chức năng khớp nối với xương khác. "Lồi cầu" là phần xương nổi lên, thường được bao phủ bởi sụn, tạo thành một phần của khớp động.
- Ví dụ trong ngữ cảnh y học: Dùng để chỉ các cấu trúc xương nổi bật ở các khớp như khuỷu tay, đầu gối, hoặc hàm dưới.
Ví dụ sử dụng
- (Phần xương nhô lên ở đầu xương đùi giúp khớp gối cử động linh hoạt.)
- (Tổn thương phần xương nhô lên ở xương hàm dưới làm khó khăn trong việc nhai thức ăn.)
- (Bác sĩ xem xét phần xương nổi lên ở xương chày để chẩn đoán bệnh viêm khớp.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Lồi cầu trong" và "lồi cầu ngoài": Hai phần của lồi cầu ở một số xương (như xương đùi), phân biệt vị trí trong và ngoài của khớp.
- Lồi cầu trong xương đùi thường chịu lực lớn hơn khi đi bộ. (Phần xương nhô lên ở phía trong đầu xương đùi chịu áp lực nhiều hơn khi di chuyển.)
"Gãy lồi cầu": Tình trạng gãy xương ở vị trí lồi cầu, thường gặp trong chấn thương thể thao.
- Gãy lồi cầu xương quay cần phẫu thuật để phục hồi chức năng khớp khuỷu tay. (Gãy phần xương nhô lên ở xương quay đòi hỏi can thiệp phẫu thuật để khớp khuỷu hoạt động trở lại.)
Biến thể và từ gần giống
Lồi (tính từ): nhô ra, nổi lên so với bề mặt xung quanh.
- Xương lồi ra sau chấn thương. (Xương nhô lên sau khi bị thương.)
Cầu (danh từ): phần xương hình khối tròn hoặc dẹt, thường thấy ở các khớp (trong thuật ngữ giải phẫu).
- Cầu xương hàm là nơi kết nối với hộp sọ. (Phần xương hình khối ở hàm dưới gắn với xương sọ.)
Lồi cầu xương (danh từ ghép): cách gọi đầy đủ cho cấu trúc này.
- Lồi cầu xương chày có thể bị tổn thương trong tai nạn giao thông. (Phần xương nhô lên ở xương chày dễ bị thương trong các vụ va chạm.)
Từ đồng nghĩa
Mấu xương: phần xương nhô lên, tương tự như lồi cầu nhưng thường nhỏ hơn.
- Mấu xương ở cổ tay giúp cố định gân. (Phần xương nhỏ nhô ra ở cổ tay có tác dụng giữ gân cố định.)
Gò xương: vùng xương nổi cao, thường dùng trong giải phẫu mô tả.
- Gò xương gò má là một đặc điểm trên khuôn mặt. (Phần xương nổi cao ở má là nét đặc trưng trên mặt người.)
Thành ngữ liên quan
Không có thành ngữ phổ biến nào liên quan trực tiếp đến "lồi cầu" trong tiếng Việt, vì đây là thuật ngữ chuyên ngành giải phẫu.